Betalen, dāna en pro bono

Ik leef van mijn werk. Mijn coaching, begeleiding, therapie, workshops en groepswerk hebben professionele én economische waarde. Tegelijkertijd wil ik niet dat toegang tot mijn werk uitsluitend wordt bepaald door wat iemand kan betalen.

Daarom werk ik met verschillende vormen van betaling — soms op basis van een vooraf afgesproken tarief of trajectprijs, soms op basis van dāna, en een deel van mijn tijd stel ik bewust pro bono beschikbaar.

Daaronder ligt voor mij één beweging:

Ontvangen — ontwikkelen — doorgeven.

Professioneel werk heeft economische waarde

Bij individuele begeleiding, trajecten, workshops en organisatieopdrachten maken we vooraf heldere afspraken over de inhoud en de kosten — met een offerte, factuur en waar van toepassing btw. Duidelijkheid over geld kan juist onderdeel zijn van een zorgvuldige professionele relatie.

Van mijn inkomsten betaal ik mijn levensonderhoud, zakelijke kosten, belastingen en mijn verdere professionele ontwikkeling. Alle inkomsten — ook bijdragen op basis van dāna — worden gewoon in mijn administratie verwerkt. Wil je een factuur ontvangen, bijvoorbeeld omdat je werkgever of organisatie betaalt, dan zorg ik daar uiteraard voor.

Dāna — geven en doorgeven

Bij sommige bijeenkomsten en begeleidingen kies ik bewust voor dāna.

Dāna is een oud begrip voor vrijgevigheid. Het heeft een belangrijke plaats in de boeddhistische traditie, maar de gedachte erachter — ontvangen, delen en doorgeven — leeft ook in andere spirituele tradities, waaronder het christendom.

Wat mij daarin bijzonder aanspreekt, is een principe dat heel zichtbaar is binnen de Vipassana-traditie:

Wat jij ontvangt, is mede mogelijk gemaakt door iemand vóór jou. Met wat jij geeft, kun je weer iets mogelijk maken voor iemand na jou.

Wat geef je dan?

Bij dāna bepaal je zelf wat je bijdraagt, vanuit twee vragen:

Wat kan ik dragen? En: welke waarde heeft wat ik ontvangen heb voor mij?

Kun je op dit moment minder dragen, dan kan je bijdrage lager zijn. Heb je meer ruimte, dan kun je wat ruimer geven — en daarmee helpen ruimte te creëren voor een ander.

Dāna betekent niet: betaal zo weinig mogelijk. Maar evenmin: betaal uit schuldgevoel zoveel mogelijk. Het vraagt iets anders: zelf verantwoordelijkheid nemen voor wat je hebt ontvangen, wat je kunt dragen en wat je wilt doorgeven.

Dāna, draagkracht en eerlijke betaling

Alle inkomsten uit mijn werk — ook bijdragen op basis van dāna — worden gewoon in mijn administratie verwerkt.

Dāna is geen alternatief woord voor korting. Het gaat niet om zo weinig mogelijk betalen, maar om bewust geven vanuit draagkracht en de waarde van wat je hebt ontvangen.

Ook een organisatie kan ervoor kiezen ruimer bij te dragen dan voor de eigen opdracht nodig is. Daarmee helpt zij ruimte creëren voor begeleiding van iemand die dat zelf niet of slechts gedeeltelijk kan betalen.

Pro bono — een deel geef ik zelf

Wederkerigheid betekent niet alleen dat ik anderen vraag iets door te geven. Ik wil zelf ook geven.

Mijn uitgangspunt is dat ik minimaal een tiende van mijn professionele tijd beschikbaar stel voor mensen die begeleiding nodig hebben maar daar financieel niet of beperkt toe in staat zijn. Soms zonder betaling, soms tegen een aangepast tarief. Dat doe ik nu al en dat wil ik structureel kunnen blijven doen.

De gedachte van die tiende is mede geïnspireerd door een oud Bijbels principe: het besef dat niet alles wat je ontvangt uitsluitend voor jezelf bestemd is. Niet als religieuze regel of exacte boekhouding, maar als richting.

Evenzo besteed ik minimaal een tiende van mijn tijd aan opleiding, verdieping en mijn eigen ontwikkeling. Wat ik doorgeef moet ook gevoed blijven worden.

Waarom ik hiervoor kies

Als mensen en organisaties die voldoende kunnen dragen een reële prijs betalen — en sommigen bewust iets meer geven — ontstaat er ruimte. Als ik zelf een deel van mijn tijd beschikbaar stel, wordt die ruimte groter. En als iemand die vandaag ontvangt later zelf iets kan doorgeven — aan een ander, op welke manier dan ook — blijft de beweging bestaan.

Soms ben jij degene die ontvangt. Soms degene die betaalt. Soms degene die iets extra’s kan dragen. En soms degene die tijd, aandacht, kennis of geld doorgeeft.

Ontvangen. Ontwikkelen. Doorgeven.

Dat is de beweging die ik in mijn werk graag verder wil ontwikkelen.